Wat je moet weten over een lage hartslag

Wat is een lage hartslag en wanneer komt het voor

Het menselijk hart klopt in rust normaal gesproken tussen de 60 en 100 keer per minuut. Als het aantal slagen minder is dan 60 per minuut, spreken artsen van een lage hartslag. Deze lage waarde wordt ook wel bradycardie genoemd. Sporters hebben vaak een rusthartslag die onder de 60 slagen per minuut ligt. Dat komt doordat hun hart sterk en efficiënt werkt. Bij het ouder worden, of door bepaalde medicijnen, kan de hartslag ook dalen. Soms is het een natuurlijke aanpassing van het lichaam en is er niets aan de hand. Andere keren past het hart zich aan situaties aan, zoals bij slaap en ontspanning, waarbij het niet nodig is veel bloed rond te pompen.

Oorzaken en invloeden op de hartslag

Er zijn meerdere redenen waarom het hart trager kan slaan. Veel getrainde mensen en topsporters hebben vaak een rustiger hartritme, omdat hun hart krachtiger bloed kan rondpompen. Medicijnen zoals bètablokkers en middelen tegen hartritmestoornissen kunnen ook zorgen voor een lagere hartslag. Andere oorzaken zijn schildklierproblemen, een vertraagde werking van het hart zelf of ouderdom. Ook sommige ziektes kunnen een rol spelen, bijvoorbeeld een storing in het elektrische systeem van het hart. Over het algemeen geldt dat als je geen klachten hebt én je hart het bloed goed rond blijft sturen, een lage hartslag geen problemen geeft.

Mogelijke klachten en situaties om op te letten

Soms merk je niets van een trager kloppend hart. Veel mensen leven hier gewoon mee zonder klachten. Toch zijn er situaties waar extra aandacht nodig is. Bij duizeligheid, plotselinge vermoeidheid, flauwvallen of als je sneller buiten adem raakt, kan dat wijzen op dat het hart moeite heeft genoeg bloed rond te pompen. Ook bij snelle gewichtstoename of als het geheugen achteruitgaat, kan het zinvol zijn te kijken naar de werking van het hart. Bij deze klachten is het verstandig om een arts te raadplegen. Kinderen en jongeren hebben zelden problemen met een trage hartslag, bij hen is een wat langzamer ritme vaak normaal. Bij volwassenen wordt extra goed gekeken als klachten samengaan met een vertraagd hartritme.

Lage hartslag meten en het belang van controle

De hartslag kun je zelf meten door met je vingers de pols te voelen aan de binnenkant van de pols of in de hals, vlak naast de luchtpijp. Tel het aantal kloppen in 1 minuut of in 30 seconden en vermenigvuldig met twee. Veel mensen gebruiken tegenwoordig een smartwatch of sporthorloge die de hartslag bijhouden. Zit de waarde vaak onder de 60, dan hoeft dat niet direct te betekenen dat er iets aan de hand is. Voel je je gewoon goed, dan is dat meestal een normaal verschijnsel. Bedenk wel dat een heel trage hartslag bij ouderen of mensen met hartproblemen vaker wordt onderzocht door een arts. Soms is verder onderzoek nodig, bijvoorbeeld met een hartfilmpje of langere registratie, om te kijken wat de oorzaak is. Pas als de pompkracht van het hart onvoldoende is, of er klachten ontstaan, wordt er behandeld.

Leven met een trage hartslag: wat kun je zelf doen

Voor de meeste mensen met een lage hartslag geldt dat ze hun gewone leven zonder zorgen kunnen voortzetten. Goed letten op hoe je je voelt, is het belangrijkste. Sla het contact met een arts niet over als je rare klachten hebt, meer moe bent of je soms licht in het hoofd voelt. Sommige medicijnen of aanpassingen in je leefstijl kunnen invloed hebben op je hartritme. Het kan ook helpen om regelmatig te bewegen en gezond te blijven eten. Zorg voor een goed slaapritme en probeer stress te verminderen, want spanning brengt het hartritme juist omhoog. Zo houd je in de gaten wat er in je lichaam gebeurt en kun je veranderingen op tijd merken.

Veelgestelde vragen over een lage hartslag

• Kan een lage hartslag gevaarlijk zijn?

  Een lage hartslag is zelden gevaarlijk als je geen klachten hebt en je hart het bloed goed rondpompt. Alleen bij klachten als duizeligheid, flauwvallen of kortademigheid is het verstandig om contact op te nemen met een arts.

• Hoe herken je problemen door een trage hartslag?

  Problemen door een trage hartslag herken je aan klachten als moeheid, duizeligheid, neiging tot flauwvallen of snelle kortademigheid. Bij deze signalen is verder onderzoek goed om te laten doen.

• Wat is een normale hartslag in rust voor volwassenen?

  De normale rusthartslag voor volwassenen ligt tussen de 60 en 100 slagen per minuut. Bij getrainde sporters kan het getal daaronder liggen en toch normaal zijn.

• Moet je altijd naar de dokter bij een trage hartslag?

  Bij een trage hartslag zonder klachten is verder onderzoek meestal niet nodig. Alleen als je klachten krijgt, zoals duizeligheid of flauwvallen, is het slim om naar de dokter te gaan.

• Kun je zelf je hartslag meten?

  Je kunt zelf je hartslag meten door met twee vingers aan de binnenkant van je pols of in je hals de hartslagen te tellen. Tel 1 minuut voor de juiste waarde en controleer de regelmaat van de slagen.