Een bedrijfsplan schrijven: zo leg je een stevige basis voor je onderneming

Een bedrijfsplan is het startpunt van bijna elke nieuwe onderneming. Wie een eigen bedrijf wil beginnen, staat meteen voor een hoop vragen: wat ga ik precies doen, voor wie doe ik het en verdien ik er ook genoeg mee? Door die vragen op papier te beantwoorden, ontdek je al vroeg of je plannen haalbaar zijn. Dat maakt het schrijven van zo’n plan niet alleen nuttig voor de bank of een investeerder, maar ook voor jezelf.

Wat er in een goed ondernemingsplan staat

Een uitgewerkt ondernemersplan bestaat uit meerdere onderdelen die samen een volledig beeld geven van je bedrijf. Je begint met een beschrijving van jezelf en je bedrijfsidee: wie ben je, wat bied je aan en wat maakt jouw aanpak anders dan die van de concurrent? Daarna komt de marktanalyse, waarbij je onderzoekt wie je klanten zijn en hoe groot de markt is waarin je wil werken. Je beschrijft ook hoe je jouw product of dienst gaat verkopen en wat je marketingaanpak wordt. Tot slot werk je de financiële kant uit, met een begroting, een liquiditeitsprognose en een inschatting van je omzet. Samen geven deze onderdelen een eerlijk beeld van de kansen en risicos van je plan.

Waarom een financieel overzicht onmisbaar is

Veel startende ondernemers vinden het financiële gedeelte het moeilijkste deel van hun businessplan. Toch is dit gedeelte vaak het meest bepalende, zeker als je een lening wil aanvragen bij een bank. Een bank of investeerder wil weten of jij genoeg geld verdient om je vaste kosten te betalen en om de lening terug te betalen. In het financiële plan zet je uiteen hoeveel geld je nodig hebt om te starten, wat je maandelijkse kosten zijn en wanneer je verwacht winst te maken. Een realistisch en goed onderbouwd financieel plan geeft vertrouwen aan iedereen die er geld in steekt, inclusief jezelf. Gebruik concrete cijfers en geef aan waar die cijfers op gebaseerd zijn.

Hoe je de concurrentie en markt in kaart brengt

Voordat je met je bedrijf begint, is het slim om goed te kijken naar wat er al bestaat. Een marktanalyse helpt je te begrijpen wie jouw directe concurrenten zijn, wat zij doen en waar jij het verschil kunt maken. Je kijkt hierbij niet alleen naar bedrijven die precies hetzelfde doen, maar ook naar indirecte concurrenten die hetzelfde probleem op een andere manier oplossen. Daarnaast breng je je doelgroep in kaart: wie zijn je toekomstige klanten, wat willen zij en hoeveel zijn ze bereid te betalen? Die informatie helpt je bij het bepalen van je prijs, je communicatiestijl en de kanalen waarop je actief wilt zijn. Hoe beter je je markt kent, hoe sterker je plan staat.

Wanneer je een ondernemingsplan nodig hebt

Niet elke starter is verplicht om een uitgebreid plan te schrijven. Toch zijn er situaties waarbij je er bijna niet omheen kunt. Als je een lening aanvraagt bij de bank, vragen zij vrijwel altijd om een uitgewerkt plan. Hetzelfde geldt als je een investeerder zoekt of in aanmerking wil komen voor een subsidie of startersregeling. Ook als je samenwerkt met een andere ondernemer of personeel wil aannemen, biedt een schriftelijk plan houvast. Maar ook als je helemaal alleen start en geen externe financiering nodig hebt, helpt het schrijven van een plan je om scherp te krijgen of je idee echt werkt. Soms ontdek je tijdens het schrijven al dat een deel van je plan niet klopt of dat er een betere aanpak is.

Veelgestelde vragen

Hoe lang moet een bedrijfsplan zijn?
Er is geen vaste lengte. Een goed bedrijfsplan is zo lang als nodig om alle onderdelen duidelijk te beschrijven. Voor een kleine onderneming kan dat vijf tot tien paginas zijn. Voor een groter bedrijf of een complexe aanvraag kan dat oplopen tot twintig paginas of meer. Kwaliteit telt zwaarder dan omvang.

Moet ik een ondernemingsplan laten controleren?
Het is verstandig om een ondernemingsplan te laten lezen door iemand met ervaring, zoals een accountant, een bedrijfsadviseur of een medewerker van de Kamer van Koophandel. Zij kunnen fouten ontdekken, vragen stellen die je zelf nog niet hebt gesteld en aanwijzen of de financiële cijfers realistisch zijn.

Kan ik een gratis sjabloon gebruiken voor mijn plan?
Ja, er zijn gratis sjablonen beschikbaar via onder andere de Kamer van Koophandel en verschillende banken. Zo’n sjabloon geeft een handige structuur, maar vul het altijd in met informatie die echt op jouw situatie van toepassing is. Een plan dat gekopieerd of te algemeen is, komt minder geloofwaardig over bij een bank of investeerder.

Hoe vaak moet ik mijn plan bijwerken?
Een ondernemingsplan is geen document dat je één keer schrijft en dan vergeet. Als je bedrijf groeit, als de markt verandert of als je nieuwe plannen hebt, is het slim om het plan opnieuw door te nemen en aan te passen. Zeker in de eerste jaren is het nuttig om het plan jaarlijks te bekijken en te actualiseren.