Wat is een ondernemingsplan en waarom heb je het nodig?

Een ondernemingsplan is een document waarin je de plannen voor je bedrijf beschrijft. Je legt daarin vast wie je bent, wat je gaat doen, voor wie, en hoe je dat financieel gaat aanpakken. Het is geen verplicht formulier, maar een praktisch hulpmiddel dat je dwingt goed na te denken over de haalbaarheid van je idee.

Wat staat er in een ondernemingsplan?

Een ondernemingsplan bestaat uit meerdere onderdelen die samen een compleet beeld geven van je bedrijf. Je beschrijft niet alleen je product of dienst, maar ook de markt waarin je actief bent, wie je concurrenten zijn en hoe je geld gaat verdienen.

De meest voorkomende onderdelen zijn:

• Een beschrijving van jezelf en je bedrijf
• Je product of dienst, en wat die uniek maakt
• Je doelgroep en hoe je die bereikt
• Een marktanalyse met inzicht in concurrenten en trends
• Je marketingstrategie
• Een financieel plan met verwachte inkomsten en uitgaven

Het financiële gedeelte is voor veel mensen het lastigste, maar het is ook het meest waardevol. Het laat zien of je bedrijf levensvatbaar is, nog voordat je ook maar één euro hebt uitgegeven.

Andere namen voor hetzelfde plan

Een ondernemingsplan heeft meerdere namen. Je ziet ook wel de termen bedrijfsplan, ondernemersplan of businessplan voorbijkomen. Ze betekenen in de praktijk hetzelfde. Welke naam je gebruikt, maakt weinig uit. Het gaat om de inhoud.

Wanneer heb je een ondernemingsplan nodig?

Niet iedereen is verplicht een ondernemingsplan te schrijven. Maar er zijn situaties waarin je er bijna niet omheen kunt. Als je een lening wilt aanvragen bij een bank, vraagt die vrijwel altijd om een uitgewerkt plan. Ook investeerders willen weten wat ze kunnen verwachten.

Buiten die situaties is een ondernemingsplan ook gewoon nuttig voor jezelf. Het schrijven ervan dwingt je om vragen te beantwoorden die je anders misschien zou overslaan. Wat als je doelgroep kleiner is dan gedacht? Wat als een concurrent hetzelfde doet voor minder geld? Door dit vooraf uit te werken, loop je minder snel tegen onaangename verrassingen aan.

Hoe lang moet een ondernemingsplan zijn?

Er is geen vaste lengte. Een eenvoudig plan voor een kleine zzp’er kan prima op een paar pagina’s passen. Een uitgebreid plan voor een bedrijf dat financiering zoekt, is al snel tien tot twintig pagina’s lang. Het gaat niet om de hoeveelheid tekst, maar om de kwaliteit van de antwoorden.

Zorg in elk geval dat je plan duidelijk en goed leesbaar is. Iemand die het plan leest, mag niet hoeven zoeken naar de kern van je verhaal.

In zeven stappen je plan schrijven

Een ondernemingsplan schrijf je het makkelijkst stap voor stap. Zo raak je niet overweldigd door alles tegelijk.

• Stap 1: Beschrijf jezelf en je achtergrond
• Stap 2: Omschrijf je product of dienst zo concreet mogelijk
• Stap 3: Breng je doelgroep in kaart
• Stap 4: Analyseer de markt en je concurrenten
• Stap 5: Schrijf je marketingstrategie uit
• Stap 6: Stel een financieel plan op met inkomsten, kosten en verwachte winst
• Stap 7: Lees het plan kritisch door en laat het controleren door iemand anders

Die laatste stap wordt vaak overgeslagen, maar is waardevol. Een frisse blik vanuit iemand buiten je bedrijf legt zwakke plekken bloot die jij zelf niet meer ziet.

Klaar om te beginnen

Een ondernemingsplan schrijven kost tijd, maar die tijd verdien je dubbel en dwars terug. Je start met meer inzicht, minder verrassingen en een sterkere basis voor je bedrijf. Begin gewoon bij stap één en werk het plan stap voor stap uit. Perfectie is niet het doel. Eerlijkheid en duidelijkheid wel.

Veelgestelde vragen

Is een ondernemingsplan verplicht bij de KVK?
Een ondernemingsplan is niet verplicht om je in te schrijven bij de KVK. Je hebt het wel nodig als je een banklening aanvraagt of als je investeerders wilt aantrekken. Voor jezelf is het altijd nuttig, ook als niemand er om vraagt.

Kan ik een ondernemingsplan zelf schrijven, of heb ik daar hulp bij nodig?
Je kunt een ondernemingsplan prima zelf schrijven. Er zijn veel gratis sjablonen en voorbeelden beschikbaar, onder andere via de KVK en banken zoals de Rabobank. Heb je moeite met het financiële gedeelte, dan kan een accountant of boekhouder je daarbij helpen.

Hoe vaak moet ik mijn ondernemingsplan bijwerken?
Een ondernemingsplan is geen document dat je één keer schrijft en daarna vergeet. Het is verstandig om het plan minimaal eens per jaar door te nemen en aan te passen als je markt, doelgroep of aanbod verandert. Zo blijft het een bruikbaar stuurmiddel in plaats van een oud stuk papier.

Wat is het verschil tussen een ondernemingsplan en een businessplan?
Er is geen inhoudelijk verschil tussen een ondernemingsplan en een businessplan. Het zijn twee namen voor hetzelfde document. Je ziet ook wel de termen bedrijfsplan en ondernemersplan voorbijkomen, die betekenen eveneens hetzelfde.